FİNANSAL ARAÇLAR

KOBİ’lerin rekabet gücünü artırmayı amaçlayan bir AB Programı olan COSME’nin dört bileşeninden birisi olan finansmana erişim başlığı kapsamında finansal araçlar programı uygulanmaktadır. COSME finansal araçları, KOBİ’lerin finansmana erişimini kolaylaştırarak işletmelerin rekabet gücünü yükseltmeyi hedeflemektedir. 2014 – 2020 yılları için 2,3 milyar Avro olan COSME Programı bütçesinin %60 gibi önemli bir kısmı (yaklaşık 1,38 milyar Avro) finansal araçlar programına ayrılmıştır.

Bu çerçevede KOBİ’lerin esnek ve kolay şartlarla kredi teminatlarına erişimini sağlayan kredi garantilerinin yanı sıra, risk (girişim) sermayesine ve öz kaynak desteğine erişim imkanlarının artırılması amaçlanmaktadır.

COSME Programı finansal araçları Avrupa Komisyonu kararı uyarınca, Avrupa Yatırım Fonu tarafından yönetilmektedir. EIF, COSME kapsamında yayınlanmış olan finansman çağrıları kapsamında finansal aracı kuruluşlar ile anlaşma sağlayarak KOBİ’lerin finansmana erişimini kolaylaştırmayı amaçlamaktadır. Dolayısı ile KOBİ’ler finansal araçların nihai yararlanıcısıdır.

Finansmana erişim bileşeni ile KOBİ’ler uygun ve esnek şartlarda daha fazla kredi garantisine ve risk sermayesine erişebilirken, bu desteklerin sağlanmasına aracılık eden finansal aracılar ise sağladıkları kredi veya risk sermayesi nedeniyle üstlendikleri riski Avrupa Yatırım Fonu ile paylaşmaktadır.

COSME altında, EIF tarafından 2 farklı finansal araç sunulmaktadır:

KREDİ GARANTİ DESTEĞİ (LOAN GUARANTEE FACİLİTY – LGF)

Kredi Garanti Desteği (Loan Guarantee Facility – LGF) kapsamında, finansal aracı kuruluşlar için garanti ve kontr-garantiler sağlanarak, yüksek risk veya teminat yetersizliği nedeniyle finansmana erişimde zorluklarla karşılaşan KOBİ’lere kredi ve finansal kiralama imkânı sağlanmaktadır. Böylelikle risk paylaşılarak daha çok KOBİ’ye ulaşılmakta ve finansmana erişimi kısıtlı olan KOBİ’lere yönelik finansman imkanı artmaktadır.

COSME Kredi Garanti Desteği kapsamında destek verilecek aracı kuruluşların seçimi, EIF tarafından belirli kriterlere göre yapılmaktadır. Bu kriterler; finansal durum, finansman kapasitesi, operasyonel kabiliyetler ve beklenen etki (işlem hacmi potansiyeli, coğrafi erişim, vb.) gibi belirli konularda olup, yapılan ayrıntılı değerlendirmeler neticesinde aracı kuruluşlar seçilmektedir. Finansal aracı kuruluşların seçilmesi ile ilgili genel koşullar ise aşağıda yer almaktadır:

  • İlgili mevzuat çerçevesinde Avrupa Birliği üye ülkelerinde ve COSME ile ilgili ülkelerde kurulmuş ve faaliyet gösteren KOBİ’lere kredi sunma veya leasing faaliyetlerinde bulunmaya yetkili finans veya kredi kuruluşları ve kredi fonları,
  • İlgili mevzuat çerçevesinde Avrupa Birliği ve COSME ülkelerinde kurulmuş ve faaliyet gösteren KOBİ’lere garanti sunmaya yetkili garanti kuruluşları, kredi veya finansman kuruluşları.

COSME LGF Programına başvurmak isteyen finansal kuruluşlar, EIF web sitesi üzerinden Niyet Beyanı Çağrısını okuyup gerekli adımları takip ederek başvurularını yapabilmektedir.

Başvurular 30 Eylül 2020 tarihine kadar yapılabilmekte olup, değerlendirmeler başvuru tarihine göre önceliklendirilmektedir. COSME Kredi Garanti Desteği için 2014 – 2020 döneminde ayrılan toplam bütçe yaklaşık 740 milyon Avro’dur.

BÜYÜME AMAÇLI ÖZKAYNAK DESTEĞİ (EQUITY FACILITY FOR GROWTH, EFG)

Avrupa Yatırım Fonu, Büyüme Amaçlı Özkaynak Desteği aracılığı ile aracı kuruluş olarak anlaşma yapılan ve daha çok gelişme ve büyüme evresindeki KOBİ’lere finansman sağlayan risk sermayesi ve özel sermaye fonlarına yatırım yapmaktadır.

EIF tarafından yatırım yapılacak fon yöneticilerinin; bağımsız olarak çalışıyor olmaları ve en yüksek büyüme potansiyeline sahip KOBİ’lere yatırım yapma taahhüdünde bulunmaları gerekmektedir. Yatırımlar ayrıca, Ufuk 2020 programı ile bağlantılı olarak Araştırma ve İnovasyona yönelik tohum, start-up ve erken evre aşamalarına yatırım yapan risk sermaye fonlarına yapılabilmektedir. EFG kapsamında 5 ile 15 yıl arasında uzun vadeli yatırımlar yapılabilmekte olup, bu süre 20 yıla kadar çıkabilmektedir.

COSME EFG kapsamında finansal aracı olmak isteyen kurumların aşağıda belirtilen koşullara uygun olmaları gerekmektedir:

  • COSME Programına katılan ülkelerden birinde kurulmuş olmak,
  • Uzun dönemli sermaye ve/veya gelir katılımı gibi benzeri finansman imkanları sağlamak,
  • AB üyesi ülkeler veya COSME Programına katılan ülkelerdeki yasal mevzuat hükümleri çerçevesinde, yatırımlarının en az %50’sini büyüme ve gelişme aşamasındaki KOBİ’lere yapmayı taahhüt etmek,
  • Etik ilkeler çerçevesinde hareket etmek ve EIF tarafından kısıtlanan sektörlerle[1] ilişkili faaliyetlerde bulunmamak

COSME EGF Programına başvurmak isteyen finansal aracı kuruluşlar, EIF web sitesinde yer alan bilgileri içeren kapsamlı bir bilgi dokümanı hazırlayarak başvurularını yapabilmektedir. Başvurular 30 Eylül 2020 tarihine kadar yapılabilmekte olup, değerlendirmeler başvuru tarihine göre önceliklendirilmektedir. COSME EFG Bütçesi COSME Büyüme Amaçlı Özkaynak Desteği için 2014 – 2020 döneminde ayrılan toplam bütçe yaklaşık 690 milyon avrodur.